Στην οικογένεια τα όρια είναι πιο δύσκολα, γιατί μπλέκονται με την αγάπη, την υποχρέωση και την κοινή ιστορία. Σου λένε «είμαστε οικογένεια», σαν αυτό να σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται: σχόλια για το σώμα σου, ερωτήσεις για τη σχέση σου, πίεση να εμφανιστείς ακόμα κι όταν δεν σου έχει μείνει τίποτα να δώσεις. Κι αν πεις όχι, γίνεσαι αμέσως ο «δύσκολος».
Δεν είσαι δύσκολος επειδή ζητάς σεβασμό. Είσαι ένας άνθρωπος που μεγαλώνει μέσα σε ένα σύστημα το οποίο ίσως δεν έμαθε ποτέ τι σημαίνει προσωπικός χώρος. Το όριο στην οικογένεια δεν χρειάζεται δράμα· χρειάζεται επιμονή και μια καθαρή φράση χωρίς κατηγορίες: «Γι’ αυτό δεν θέλω να μιλήσω», «Θα έρθω για δύο ώρες», «Αν συνεχιστεί αυτό, θα φύγω».
Μπορεί να θυμώσουν, μπορεί να σε δοκιμάσουν, μπορεί να χρειαστεί να πεις το ίδιο πράγμα δέκα φορές μέχρι να γίνει σεβαστό. Αυτό δεν ακυρώνει το όριό σου· δείχνει πόσο το είχες ανάγκη.
Το να μείνεις κοντά στην οικογένειά σου δεν σημαίνει να αφήσεις τον εαυτό σου έξω από την πόρτα. Σημαίνει να βρεις την απόσταση από την οποία μπορείς ακόμα να αγαπάς χωρίς να διαλύεσαι.